Reklam

Depresyondan Çıkış İçin Birkaç Adım

Canlı tutmak için çaba göstermediğimiz pek çok sistem zamanla kendisini aşağıya çekmeye mahkumdur. İş hayatımız, arkadaş ilişkilerimiz, evliliğimiz, zihnimiz, bedenimiz, çiçekler, fabrikalar, hatta kullandığımız aletler bile.
depresyondan çıkış i̇çin birkaç adım
Depresyon, hem canlılığımızın hem de gösterdiğimiz çabaların çöküş gösterdiği bir durumdur.
Bizler eğer yaptığımız aktiviteleri yapmayı bırakırsak, kaçınılma olarak depresyonun kucağına düşeriz. Cezaevindeki insanlar gibi, yaşamsal temel ihtiyaçları vardır, ancak aktiviteleri kısıtlıdır. Biz de aktivitelerimizden uzaklaşırsak, hayatımız bir zindana dönüşecektir.
Depresyondaki bir birey için bu ifadeler ilk bakışta anlamsız veya gereksiz gelebilir.

“Nasıl yani? Benden bir şeyler yapmamı mı istiyorsunuz?” şeklinde bir cevap gelebilir. Hatta bazı ruh sağlığı uzmanlarından da “Hasta zaten depresyonda olduğu için bunları yapamıyor, bunları yapabilse zaten depresyonda olmazdı” gibi yorumlar duyduğumuz oldu. Aslında yorum içinde cevabını barındırıyor: “bunları yapabilse zaten depresyonda olmazdı!”

Bizler bir davranışta bulunduğumuzda, bir şey yaptığımızda nasıl bunun arkasında pek çok neden varsa, bir şey yapmadığımızda da bunun arkasında pek çok neden vardır. Bu kısım belki farklı bir başlığın konusu olabilir, ancak burada belirtebileceğim en önemli etmenlerden birisi, depresyondaki hastanın gelecekle ilgili olumsuz inanışları, yani karamsarlığıdır.

Öğrenilmiş Çaresizlik

depresyondan çıkış i̇çin birkaç adım

“Yaptığım hiçbir şey işe yaramayacak.”

Depresyondaki bir birey yapacağı aktivitelerden keyif almayacağına inanır. Arkadaşları davet ettiğinde gitmek istemez, çünkü zaten bu haldeyken gitmesi anlamsızdır ve gitmek ona keyif vermeyecektir. Üstünü giyinip, makyajını yapıp, kahvesini alıp sahile inmek ona hiç çekici gelmez, çünkü boş, anlamsız, gereksizdir. Onun yerine evde kalıp yatmak daha mantıklıdır.

Depresyondaki kişiye ne istediğini sorarsak, bize ne istemediğini anlatmaya başlar!

Mutsuz olmayı, başındaki uyuşukluğu, yorgunluğu, sorun çıkaran arkadaşlarını istemiyordur.

Neyin istediğinden ziyade, istemedikleri daha çok görünür gözüne.

depresyondan çıkış i̇çin birkaç adım

KEYİF PUANI

Depresyondaki kişiye eğer arkadaşlarıyla buluşmaya giderse ne kadar keyif alacağı sorulup, 0 ile 10 arasında bir puan vermesi istenirse, iyimser bir ihtimalle 2-3 puan verir. Kişi, kendi zihninde arkadaşlarıyla buluşmaya gittiğini hayal etmiş ve bundan çok az keyif alacağını düşünmüştür. Verdiği puan da bunu gösteriyor. Böyle düşündüğü için de evde kalmayı tercih etmiştir.

Yukarıda bahsettiğim karamsarlık açık bir şekilde verilen puanda etkisini gösteriyor. Ve sıklıkla gördüğümüz, arkadaşlarla buluştuktan sonraki puanın bundan çok daha yüksek olduğudur. Ki yine 2-3 puan olsa bile, evde yatarken alınan 0-1 puandan daha yüksektir.

BAŞLAMAK İÇİN İSTEK GELMESİNİ BEKLERSEK, DAHA ÇOK BEKLEMEMİZ GEREKEBİLİR!

İstek-Davranış-Keyif Alma Döngüsü

Depresyondaki bir kişiden sıklıkla duyduğumuz bir cevaptır: Canım istemiyor!

Edimsel koşullanma kuramına göre, bir davranış ödül getirirse, bu davranışın tekrarlama sıklığı artar.

İsteğimiz gelir, arkadaşlarımızla buluşuruz, keyif alırız.

Keyif alırız, tekrar isteğimiz gelir, arkadaşlarımızla buluşuruz.

Arkadaşlarımızla buluşuruz, keyif alırız, tekrar istek gelir.

Zincirin bu 3 halkası birbirine bağlı durumdadır ve bunlar döngüsel şekilde tekrarlanır.

Aynı şekilde olumsuzu da:

İsteğimiz yoktur, arkadaşlarımızla buluşmayız, keyif alamayız.
depresyondan çıkış i̇çin birkaç adım
Bizim bu döngüyü kırmak için değiştirebileceğimiz tek halka, davranışlarımızdır.

Davranışta bulunmadıkça, bir sabah uyandığımızda isteğin gelmiş olduğunu beklersek, daha çokça zaman beklememiz gerekebilir.

Sabah uyandığınızda keyifsiz de olsanız, isteksiz de olsanız, bir işe yaramayacağına da inansanız, dışarı çıkmak veya arkadaşlarınızla buluşmak evde yatmaktan daha iyi bir seçenek olabilir. En azından evde yattıkça bu durumun değişmediğini gördük. Bunu artık biliyoruz.

Belki artık biraz dışarı çıkmayı denemek iyi olabilir..

Sağlıkla kalın, Hareketli kalın..

Bu makale Bağdat Caddesi Psikolog hizmetleri yürüten Seren Psikoterapi Enstitüsü uzmanları tarafından kaleme alınmıştır. Daha fazla bilgi için enstitü web sitesini ziyaret edebilirsiniz.
serenpsikoterapi.com/

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu