Sanat Tarihi

Salvador Dalí Hakkında 20 İlginç Bilgi

Modern sanatın en etkili isimlerinden biri olan Salvador Dalí, altmış yılı aşkın bir kariyere sahiptir. 1989’da öldükten sonra, yalnızca en ünlü Sürrealist resimlerini değil aynı zamanda heykel, film, fotoğraf ve çok daha fazlasını içeren şaşırtıcı bir miras yaratmıştı.

Çocukluğundan eksantrik bir figür olarak Dalí, hem kişisel hem de profesyonel yaşamında sınırları zorlamayı severdi. Ve aynı zamanda bir dolandırıcı ve kendini tanıtma ustasıydı. Dalí’nin hayatı hakkında sizi şaşırtabilecek bazı ilginç gerçeklere bakalım.

İlginizi Çekebilir: Salvador Dalí Kimdir? 

İşte Sürrealizmin eksantrik ustası Salvador Dalí hakkında bilmediğiniz 20 gerçek.

1. Ölü Kardeşinin Reenkarnasyonu Olduğuna İnanmıştır

Dalí, ailesindeki tek Salvador değildi. Sadece babasının adı değil, ağabeyinin ismi de Salvador idi. Dalí’nin kardeşi, sanatçı doğmadan sadece dokuz ay önce öldü. Dalí henüz 5 yaşındayken ailesi onu kardeşinin mezarına götürmüştür. Kardeşinin mezarının başında onun kardeşinin reenkarnasyonu olduğunu söylemişlerdir. Bu, Dalí’nin kendisinin inandığı ve ölen kardeşini “benim ilk versiyonum ama mutlak olarak çok fazla tasarladığım” olarak adlandırdığı bir kavramdı. Ağabeyi, Dalí’nin 1963 tarihli Ölü Kardeşimin Portresi gibi sonraki çalışmalarında öne çıkmıştır.

2. Küçük Bir Çocuk Olarak Resim Yapmaya Başladı

Salvador Dalí en eski tablosu Landscape Near Figueras’ı 1910 yılında henüz 6 yaşındayken yapmıştır. Figueres Manzarası başlıklı kartpostal üzerine yağlı boya sahnesi, Katalonya’daki memleketi Figueres’in yemyeşil tepelerini ve dağlık zeminini tasvir ediyor. Bu eseri, ikonik sanatçının bu kadar genç bir yaşta inanılmaz olan doğuştan gelen yeteneğini ortaya koyuyor. Eser şu anda Florida, St. Petersburg’daki Salvador Dalí Müzesi’nde asılıdır.

landscape near figueras salvador
landscape near figueras

İlginizi Çekebilir: Salvador Dalí’nin En Ünlü 10 Tablosu

3. Sanat Okulundan (İki Kez) Kovuldu

Başından beri bir asi olduğunu kanıtlayan Dalí, sanat okulundan atıldı – bir değil, iki kez. Genç Dalí’nin sanatsal yeteneği, özellikle o henüz 16 yaşındayken vefat eden annesi tarafından genç yaşlardan itibaren desteklendi. Madrid’deki Güzel Sanatlar Akademisi’nde okumaktayken insanlara tuhaf gelen davranışları ve 19. yüzyıldan kalma bir sıradan İngiliz züppesine benzeyen elbisesiyle tanınıyordu. Ne yazık ki, Dalí asla mezun olmadı. İlk sürgünü 1923’te bir öğrenci protestosundaki rolü nedeniyle geldi. Okula döndükten sonra, 1926’daki final sınavlarından hemen önce ikinci bir ihraçla karşı karşıya kaldı.

Bu sanatçı, 1942 tarihli otobiyografisi Salvador Dalí’nin Gizli Yaşamı’nda sözlü sınavlarına girmediği için okuldan atıldığını yazmıştı. “Ben bu üç profesörden çok daha zekiyim ve bu yüzden onlar tarafından incelenmeyi reddediyorum. Bu konuyu çok iyi biliyorum.”

Ancak sürgün onu yavaşlatmadı, aynı yıl ilk kez Paris’e gitti ve idolü Pablo Picasso ile tanıştı.

İlginizi Çekebilir: Pablo Picasso Kimdir?

4. Salvador Dalí Herhangi Bir Kimyasal Madde Kullanmadı

Dalí’nin gerçeküstü sanat eseri ve eksantrik davranışı aksini düşündürebilirken, sanatçı durumunu değiştirmek için herhangi bir kimyasal madde kullanmadı. Aslında bir keresinde ünlü olarak “Ben uyuşturucu kullanmıyorum, ben uyuşturucuyum.” demişti.

Yaratıcılığını teşvik etmek için 1930’ların başında paranoyak-eleştirel yöntem denen bir şey geliştirdi. Bu onun bilinçaltına erişmesine izin verdi ve Sürrealist harekete büyük bir katkı sağladı. Kendini rüya gibi bir durumda tutmanın bir yolu, belirli bir nesneye başka bir şekle dönüşene ve bir tür halüsinasyon kıvılcımına neden olana kadar sabit bir şekilde bakmaktı.

5. Sürrealistler Ondan Memnun Kalmadı

Dalí, Sürrealist hareketin önemli bir figürü olarak görülse de grup, onun kariyerinin başlarında olmasından memnun değildi. Gruptaki birçok kişi komünistti ve Dalí’nin faşist sempatilerinden memnun değildi. Sanatçının Hitler’e karşı Sürrealistlerin rahatsız edici bulduğu bir hayranlığı vardı. Bir keresinde, “Diğer erkeklerin kadınları hayal ettiği gibi ben de sık sık Hitler’i hayal ettim.” dedi ve hatta eserlerine Hitler’i dahil edecek kadar ileri gitti. Bu, 1958’de Nazi liderinin portresinin bir manzara içinde gizlendiği Hitler’in Yüzünün Eşlik Ederek Mehtaplı Bir Manzaraya Dönüşümünü içerir.

6. Olağanüstü Bir Evlilik Yapmıştır

Gala olarak bilinen Elena Ivanovna Diakonova, Dalí’den on yaş büyüktü ve 1929’da onunla ilk tanıştığında Sürrealist şair Paul Éluard ile evliydi. Bir aşk ilişkisi hızla gelişti ve Gala sonunda yakın kalsalar da Éluard’dan boşandı. Çift, 1934’te Dalí’nin ailesinin kendisinden daha yaşlı bir Rus boşanmış kadınla evlenmesinden rahatsız olmasına rağmen sivil bir törenle evlendi. Sanatçının kariyerinde önemli bir rolü vardı, onun işletme müdürü ve ilham perisi oldu.

6. olağanüstü bir evlilik yapmıştır
salvador dalí ve eşi gala

1950’lerde Gala, evlilik dışı ilişkilerle alenen meşguldü ancak Dalí’nin bunu teşvik ettiği söyleniyor. Ve 1969’da Dalí ona Púbol’da bir Katalan kalesi satın aldığında, onu ancak yazılı olarak davet edildiğinde ziyaret edebileceği belirtildi. Hayatları boyunca yoğun ve beyinsel bir aşkı paylaştıklarına şüphe yok. Salvador Gala için şu sözleri söylemişti:

“Gala’yı parlasın diye cilalardım, onu en mutlu ederdim, ona kendimden daha çok değer verirdim çünkü onsuz her şey biterdi.”

7. Yoko Ono’yu Kandırdı

Yakın arkadaşı ve ilham perisi Amanda Lear, bir zamanlar Salvador Dalí’nin Yoko Ono’yu 10.000 dolara ona bir çim bıçağı satarak nasıl aldattığını hatırlıyor. Görünüşe göre Ono, Dalí’den meşhur bıyıklarından bir tutam saç satmasını istemişti. Dalí, çeki geri çevirecek biri değildi ve yaratıcı oldu.

7. yoko ono'yu kandırdı
yoko ono ve john lenon

“Dalí, Yoko Ono’nun bir cadı olduğunu ve onu bir büyüde kullanabileceğini düşündü. Saçlarından bir tanesi şöyle dursun, ona kişisel bir eşya göndermek istemedi.” diye açıkladı Amanda Lear. “Dalí, bıyıklarından bir tutam için beni bahçeye kuru bir çimen bulmam için gönderdi ve onu güzel bir sunum kutusuna gönderdi. Ono, bunun için 10.000 dolar ödedi. İnsanları soymak Dalí’yi eğlendiriyordu.”

8. Disney ile İşbirliği Yaptı

1946’da Salvador Dalí ve Disney tasarımcısı John Hench, Destino adlı bir animasyon filminde birlikte çalıştılar. Dalí, 22 yağlı boya tablo ve Hench’in daha sonra film storyboard’larına dönüştürdüğü sayısız çizim yaptı. Ancak, sadece 8 ay sonra çalışma mali nedenlerle durduruldu ve film yarım kaldı. Sadece 15 saniyelik demo makarası tamamlandı.

1999’da Walt Disney’in yeğeni ve The Walt Disney Company’nin uzun süredir üst düzey yöneticisi olan Roy E. Disney, Destino’nun üretimini canlandırmaya karar verdi. Tamamlanmış, 6 dakikalık kısa film 2003’te yayınlandı. Bu kısa film, çöl manzarasında gerçeküstü bir yolculuğa çıkan bir balerin hikayesini anlatıyor.

İlginizi Çekebilir: Leonardo da Vinci Hakkında 12 İlginç Gerçek 

9. Chupa Chups Logosunun Tasarımını Yaptı

Dalí’nin ticari çalışmalara katılma konusunda hiçbir sorunu yoktu. Gap için reklamlar tasarladı ve hatta 1968’de Lanvin çikolataları için bir reklamda yer aldı. Sürrealizmin babası André Breton ona “Avida Doları” veya “dolar heveslisi” takma adını verdi. Ancak grafik tasarıma en kalıcı katkılarından biri Chupa Chups logosudur. Dalí, 1969’da İspanyol lolipop markasının logosunu tasarladı.

9. chupa chups logosunun tasarımını yaptı
salvador dalí’nin tasarladığı chupa chups logosu

10. Yemekli Partiler Vermeyi Severdi

Dalí ve karısı Gala, ayrıntılı akşam yemeği partileri düzenlemeyi severdi. Ama gerçek Dalí tarzında, bunlar sıradan akşam yemekleri değildi. Konukların gecenin temasına uygun kostümlerle gelmeleri istendi ve vahşi hayvanlar odanın içinde özgürce dolaşacaktı. 1973’te, “Salyangoz Doldurulmuş Dana Köfte” ve “Çam Kozalaklı Şekerleme” gibi tuhaf yemek tarifleri içeren bir yemek kitabı olan Les Diners de Gala bile yayınladı.

11. Restoran Faturalarını Doodles Ödedi

Tutumlu ve zeki biri olan Dalí, yemek parasını ödemekten kurtulmanın yenilikçi bir yolunu buldu. Kalabalık bir arkadaş grubuyla yemek yediğinde hesabı ödemeyi teklif ettiği söylenir. Daha sonra bir çekle ödeme yapardı ancak bıraktığı doodle (karalama) çok daha değerli olduğu için çekin asla nakde çevrilmeyeceğini bilerek arkasına bir karalama eklerdi.

İlginizi Çekebilir: Claude Monet Hakkında 16 İlginç Bilgi

12. Moda Tasarımcısı Olarak Sayısız Tasarımlar Yarattı

Dalí modayı severdi. Sanat eserlerine dayalı tasarımlar yaratan İtalyan tasarımcı Elsa Schiaparelli ile yakın çalıştı. Özellikle, Afrodizyak Istakoz Telefonu bir ilham kaynağı oldu ve 1930’larda Windsor Düşesi Wallis Simpson için bir ıstakoz elbisesi üzerinde çalıştılar. Ayrıca ayakkabı şeklinde bir şapka, tokalı dudaklı bir kemer, parfüm şişeleri ve sayısız tekstil tasarımları yarattı. 1950’de yakın arkadaşı Christian Dior ile gelecekten ilham alan bir moda projesinde işbirliği yaptı. Dalí’nin katkısı “2045 için bir elbise” oldu.

12. moda tasarımcısı olarak sayısız tasarımlar yarattı
christian dior ile birlikte tasarladığı elbise

13. Vogue Dergisi İçin Kapak Üretti

Vogue kapaklarını düşündüğümüzde, süper modellerin fotoğrafları akla geliyor. Ancak Dalí, efsanevi moda dergisi için dört farklı kapak yaptı. İlk, Aralık 1938 kapağında iki kadın görülüyor. Ön plandaki kadının çiçeklerden oluşan bir kafası varken, arkadaki kadının kafasından akan dallar var. Nisan 1944 tasarımı, Vogue kelimesini sanat eserine dahil ettiğini görüyor. Aralık 1971 sayısı için kapak tasarımının yanı sıra editörlük de yapmıştır.

 13. vogue dergisi i̇çin kapak üretti
salvador dalí’nin tasarlaadığı vogue dergisi kapağı

14. Göz Kamaştırıcı Takılar Tasarladı

The Royal Heart (Kraliyet Kalbi), 18 ayar altından hazırlanmış ve 46 yakut, 42 elmas, iki zümrüt ve diğer değerli taşlarla kaplanmış göz kamaştırıcı bir başyapıttır. En etkileyici kısmı ise iç mekanizmasıdır. İç mekanizması sayesinde Kraliyet Kalbi  canlı bir insan kalbi gibi atmaktadır.

14. göz kamaştırıcı takılar tasarladı
the royal heart (kralliyet kalbi)

The Royal Heart, şu anda İspanya’nın Figueres kentindeki Dalí Müzesi’nde bulunan Dalí-Joies koleksiyonunun en önemli parçasıdır. Koleksiyon 1941’de Amerikalı milyoner Cummins Catherwood’un sanatçının 22 parçasını almasıyla başladı. Mücevherleri kağıt üzerinde tasarlamış ve işi yürüten Arjantinli kuyumcu Carlos Alemany’yi yakından denetlemişti. Dalí, bir Suudi milyoner ve birkaç Japon koleksiyoner de dahil olmak üzere birçok kişinin elinden geçen koleksiyona eklemeye devam etti. 1999’da Salvador Dalí Vakfı, 41 mücevherin yanı sıra Dalí çizimlerini ve tasarımların resimlerini 5,5 milyon € (yaklaşık 7 milyon $) karşılığında satın aldı.

İlginizi Çekebilir: Ünlü İtalyan Ressam Caravaggio Hakkında 27 İlginç Bilgi

15. Alice Cooper’ın Hologramını Yarattı

Beklenmedik bir eşleşme gibi görünseler de, Salvador Dalí ve müzisyen Alice Cooper birbirlerine karşılıklı hayranlık duyuyorlardı. Lisede sanat öğrencisi olan Cooper, ilk sahne gösterilerini Sürrealist ressamdan sonra modelledi. Dalí bunu keşfettiğinde çok etkilendi. Cooper, Another Man’e “Dalí’nin adamları menajerimi aradı ve stadyum gösterilerimden birini izlediğini açıkladı.” dedi.

15. alice cooper'ın hologramını yarattı
salvador dalí ve alice cooper

Cooper, 1973’te Dalí ile tanıştığında sadece 25 yaşındaydı. 69 yaşındaki ressam, ayrıntılı bir çevreyle geldi ve Cooper’ı model olarak kullanarak dünyanın ilk canlı hologramını yaratmasını önerdi. Alice Cooper’ın Beyninin İlk Silindirik Kromo-Hologram Portresini yaratmakla kalmadı, aynı zamanda şarkıcıya The Alice Brain adlı bir heykel de sundu. Bir beynin seramik heykelinin altından akan çikolatalı pasta ile birlikte Alice ve Dalí kelimelerinin yazılı olduğu karıncalar vardı.

15. alice cooper'ın hologramını yarattı
alice cooper’ın hologramı

16. Dalí Kendi Müzesini İnşa Etti

Dalí sadece kendi müzesini yaratmadı, aynı zamanda oraya gömüldü. Memleketi Figueres’te bulunan müze projesi, 1960’larda küçük Katalan kasabasının belediye başkanının Dalí’den şehir müzesine bir sanat eseri bağışlamasını istediğinde başladı. Dalí bundan çok daha fazlasını yapmaya karar verdi ve kasabanın İspanya İç Savaşı sırasında neredeyse yok olan tiyatrosunu Dalí Tiyatrosu ve Müzesi’ne dönüştürdü.

Dalí’nin müzesi resmi olarak 1974 yılında açıldı ancak Dalí müzeyi genişletmeye devam etti ve hatta hayatının son yıllarında orada yaşadı. 1989 yılında vefatından sonra tiyatro sahnesi altına defnedildi. Bugün müze, Dalí’nin en büyük sanat eseri koleksiyonunu görmek için akın eden yılda 1 milyondan fazla ziyaretçi çekiyor.

17. En Ünlü Tablosu Belleğin Azmi’ni Tamamen Beş Parasızken Yarattı

Dalí’nin iyi maaşlı bir yasal yetkili olan babası, Gala ile olan ilişkisinden dolayı 25 yaşındaki ressamı Figueres’teki aile evinden attı. Tüm kasaba tarafından dışlanan sanatçı, yakınlardaki bir balıkçı köyü olan Port Lligat’ta bir kulübeye taşındı. Dalí, 27 yaşındayken tamamlanan ünlü tablosu Belleğin Azmi’nin manzarasını Cap de Creus yarımadasının arazisinden ve yakındaki Pani Dağı’ndan almıştır.

17. en ünlü tablosu belleğin azmi'ni tamamen beş parasızken yarattı
the persistence of memory (belleğin azmi)

İlginizi Çekebilir: Belleğin Azmi Tablosu ile İlgili 15 İlginç Bilgi

18. İkonik Bıyığı Edebi Bir İlhama Sahipti

Dalí’nin ikonik bıyığı, sanat tarihinin en ünlü sakalı olabilir. Kendi başına bir kültürel amblem olan görünüm, bazıları İspanyol Altın Çağ ressamı Diego Velázquez’e bir övgü olduğunu öne sürerek oldukça fazla spekülasyona ilham verdi. Ancak bir televizyon programında Dalí açıkça, “Kişiliğimin en ciddi yanı bu. Bu çok basit bir Macar bıyığı. Bay Marcel Proust bu bıyık için aynı tür merhemi kullandı.” demiştir. Proust’un yedi ciltlik romanı Geçmiş Şeylerin Hatırası’nın çocukluk anılarına, hoşgörüye ve cinsel hüsrana derin bir dalış olduğu göz önüne alındığında, referans uygun görünüyor.

19. Luis Buñuel ile Film Yapmıştır

Luis Buñuel ile yaptığı 1929 filmi Un Chien Andalou (Bir Endülüs Köpeği), Sürrealist sinemanın bir başyapıtı olarak kabul edilir. Buñuel’in ilk filmi olan çılgın sinema deneyiminin tanımlanabilir bir anlatımı ya da kronolojisi yoktur; rahiplerin eşek cesetlerini sürüklediği ve bir kadının gözüne ustura tutan bir adamın görüntüleriyle ayrık bir rüya mantığını takip eder. Dalí, 1930’da L’Age d’Or’da Buñuel ile bir kez daha ve daha sonra 1945 gerilim filmi Spellbound’da Alfred Hitchcock ile birlikte çalışarak yeniden filme dönmüştür.

19. luis buñuel ile film yapmıştır
un chien andalou (bir endülüs köpeği)

20. Babou Adında Bir Evcil Hayvanı Vardı

1960’lı yıllarda karıncayiyen türündeki evcil hayvanı Babou’yu evlat edindi ve onu restoranlar dahil her yere getirdi. Ayrıca Paris sokaklarında yürüyüşe çıkardığı ve hatta onu Dick Cavett şovunun bir görünümüne getirdiği evcil karıncayiyeniyle de hatırlanıyor.

20. babou adında bir evcil hayvanı vardı
salvador dalí ve babou

İlginizi Çekebilecek Bir Başka İçerik: Bir Claude Monet Eseri: Jeanne-Marguerite Lecadre Bahçede

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu